ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱର, ଯାହାକୁ ଦିନେ ଏକ ସବୁଜ ସୁନ୍ଦର ସହର କୁହାଯାଉଥିଲା, ଆଜି ତାହା ଏକ “ହିଟ୍ ଆଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ୍” ବା ତପ୍ତ ଦ୍ୱୀପରେ ପରିଣତ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ଗତ କିଛି ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ସହରର ଜଳବାୟୁରେ ବଡ଼ ଧରଣର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଛି, ଯାହା ଏଠାକାର ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି
ତାପମାତ୍ରାରେ ବୃଦ୍ଧି ଓ ରେକର୍ଡ:
ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ପ୍ରବାହ ବର୍ଷକୁ ବର୍ଷ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରୁଛି। ପୂର୍ବରୁ ସହରର ହାରାହାରି ତାପମାତ୍ରା ୩୮°C ରୁ ୪୦°C ମଧ୍ୟରେ ରହୁଥିବା ବେଳେ ଏବେ ତାହା ପ୍ରାୟ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୪୩°C ରୁ ୪୫°C ଅତିକ୍ରମ କରୁଛି।
ସବୁଠାରୁ ଗରମ ଦିନ: ଭୁବନେଶ୍ୱର ଇତିହାସରେ ୨୦୧୨ ମସିହା ଜୁନ୍ ୫ ତାରିଖ ସବୁଠାରୁ ଗରମ ଦିନ ଭାବେ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଛି। ସେଦିନ ପାରଦ ୪୭°C ଛୁଇଁଥିଲା। ସେହିପରି ୨୦୧୬ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ ୧୧ ତାରିଖରେ ତାପମାତ୍ରା ୪୫.୮°C ରହିଥିଲା, ଯାହା ଏପ୍ରିଲ ମାସ ପାଇଁ ସର୍ବକାଳୀନ ରେକର୍ଡ। ଗବେଷଣା ଅନୁଯାୟୀ, ୧୯୯୦ ମସିହା ତୁଳନାରେ ସହରର ଭୂପୃଷ୍ଠ ତାପମାତ୍ରାରେ ପ୍ରାୟ ୬.୫°C ରୁ ୭°C ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି।
ତାପମାତ୍ରା ବଢିବାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ:
ଭୁବନେଶ୍ୱର ଏତେ ଗରମ ହେବା ପଛରେ କିଛି ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ରହିଛି:
ଦ୍ରୁତ ସହରୀକରଣ: ସହରର କଂକ୍ରିଟ୍ ଅଟ୍ଟାଳିକା ଓ ପକ୍କା ରାସ୍ତା ତାପମାତ୍ରାକୁ ଶୋଷି ରଖୁଛି, ଯାହା ରାତିରେ ମଧ୍ୟ ସହରକୁ ଥଣ୍ଡା ହେବାକୁ ଦେଉନାହିଁ।
ଜଙ୍ଗଲ କ୍ଷୟ: ରାସ୍ତା ପ୍ରଶସ୍ତିକରଣ ଏବଂ ନୂତନ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ହଜାର ହଜାର ପୁରୁଣା ଗଛ କଟାଯାଇଛି। ଗବେଷଣା କହେ ଯେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ପ୍ରାୟ ୮୯% ସବୁଜିମା କମିଯାଇଛି।
ଆର୍ଦ୍ରତା (Humidity): ସମୁଦ୍ର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ଆର୍ଦ୍ରତା ୭୫-୮୦% ରହିଥାଏ। ଫଳରେ ୪୦°C ତାପମାତ୍ରା ଶରୀରକୁ ୫୦°C ଭଳି ଅନୁଭବ ହୁଏ।
ଜଳାଶୟର ଅଭାବ: ପୂର୍ବରୁ ସହରରେ ଥିବା ପ୍ରାକୃତିକ ପୋଖରୀ ଓ ଜଳାଶୟଗୁଡ଼ିକ ପୋତି ହୋଇ ସେଠାରେ ଘର ନିର୍ମାଣ ହୋଇଛି, ଯାହା ସ୍ଥାନୀୟ ପରିବେଶକୁ ଗରମ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛି।
ଲୋକମାନେ ସାମ୍ନା କରୁଥିବା ସମସ୍ୟା:
୧. ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା: ଅଂଶୁଘାତ (Heatstroke), ଦେହରୁ ଜଳୀୟ ଅଂଶ କମିଯିବା (Dehydration) ଏବଂ ଚର୍ମ ରୋଗ ବହୁତ ବଢିଯାଇଛି। ଶ୍ରମିକ ଓ ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଏଥିରେ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଛନ୍ତି।
୨. ଜଳ ସଙ୍କଟ: ଗରମ ଯୋଗୁଁ ଭୂତଳ ଜଳସ୍ତର ହ୍ରାସ ପାଉଛି, ଯାହାଫଳରେ ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ପାନୀୟ ଜଳର ଘୋର ଅଭାବ ଦେଖାଯାଉଛି।
୩. ଆର୍ଥିକ ବୋଝ: ଗରମରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ଏସି (AC) ଓ କୁଲରର ବ୍ୟବହାର ବଢିଛି, ଯାହା ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଲ୍କୁ ବହୁଗୁଣିତ କରିଦେଉଛି।
୪. ଜୀବନଶୈଳୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ: ପ୍ରଖର ଖରା ଯୋଗୁଁ ଦିନ ୧୧ଟାରୁ ୪ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାସ୍ତାଘାଟ ଶୂନଶାନ ହୋଇଯାଉଛି, ଯାହା ବ୍ୟବସାୟ ଓ ଦୈନନ୍ଦିନ କାମକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି।
ଯଦି ତୁରନ୍ତ ବ୍ୟାପକ ବୃକ୍ଷରୋପଣ ଏବଂ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆନଯାଏ, ତେବେ ଆଗାମୀ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ରହିବା ଅସମ୍ଭବ ହୋଇପଡ଼ିବ। ଏହି ବଢୁଥିବା ତାପମାତ୍ରା ପ୍ରକୃତି ସହ ହେଉଥିବା ଖେଳର ଏକ ଭୟଙ୍କର ପରିଣାମ।
