ମହା ଶିବରାତ୍ରି ହେଉଛି ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବ, ଯାହା ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ। ପ୍ରତି ମାସରେ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ଶିବରାତ୍ରି (ମାସିକ ଶିବରାତ୍ରି) ଆସୁଥିବା ବେଳେ, ଫାଲଗୁନ ମାସ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ପାଳିତ ହେଉଥିବା ଶିବରାତ୍ରିକୁ ‘ମହାଶିବରାତ୍ରି’ କୁହାଯାଏ।
ହିନ୍ଦୁ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଏହାର ମହତ୍ତ୍ୱ:
ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ମହା ଶିବରାତ୍ରିର ଗୁରୁତ୍ୱ ଅପାର। ଏହା କେବଳ ଏକ ପର୍ବ ନୁହେଁ, ବରଂ ଶିବ ଏବଂ ଶକ୍ତିଙ୍କ ପବିତ୍ର ମିଳନର ଏକ ମହାନ ରାତ୍ରି। ମହା ଶିବରାତ୍ରି ର ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଅନ୍ଧକାର ଉପରେ ଆଲୋକର ବିଜୟ। କୁହାଯାଏ ଯେ ଏହି ରାତିରେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଶକ୍ତି ମନୁଷ୍ୟ ଶରୀରରେ ପ୍ରାକୃତିକ ଭାବେ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜାଗରଣ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସମୟ ହେଇଥାଏ।
ମହାଶିବରାତ୍ରି କାହିଁକି ପାଳନ କରାଯାଏ?
ଶିବ-ପାର୍ବତୀ ବିବାହ: ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ଏହି ଦିନ ମହାଦେବ ଏବଂ ମାତା ପାର୍ବତୀ ବିବାହ ବନ୍ଧନରେ ଆବଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ।
ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗର ଆବିର୍ଭାବ: ଏହି ଦିନ ଭଗବାନ ଶିବ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ଲିଙ୍ଗ ବା ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ରୂପରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇଥିଲେ।
ସୃଷ୍ଟିର ରକ୍ଷା: ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ ବେଳେ ବାହାରିଥିବା ବିଷକୁ ପାନ କରି ଶିବ ସୃଷ୍ଟିକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ‘ନୀଳକଣ୍ଠ’ କୁହାଯାଏ।
ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ:
ଶୁଭ ତିଥି: ଚଳିତ ବର୍ଷ ଅର୍ଥାତ୍ ୨୦୨୬ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୧୫ ତାରିଖ, ରବିବାର ଦିନ ଏହି ମହାନ ପର୍ବ ପାଳିତ ହେବ।
ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜାଗରଣ: ଶିବରାତ୍ରିରେ ମେରୁଦଣ୍ଡ ସିଧା କରି ବସି ରହି ଧ୍ୟାନ କଲେ ଶରୀରର ଶକ୍ତି କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସକ୍ରିୟ ହୁଅନ୍ତି, ସେଥିପାଇଁ ଏହି ରାତିରେ ଶୋଇବା ନିଷେଧ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପୂଜା ବିଧି:
୧. ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରନ୍ତୁ।
୨. ମନ୍ଦିର ଯାଇ ଶିବଲିଙ୍ଗରେ ଜଳ, କ୍ଷୀର, ବେଲପତ୍ର ଏବଂ ମନ୍ଦାର ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ।
୩. ଶିବ ପଞ୍ଚାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ‘ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ’ କୁ ୧୦୮ ଥର ଜପ କରନ୍ତୁ।
୪. ରାତିରେ ମନ୍ଦିରରେ ଦୀପ (ଜାଗର ଦୀପ) ଜାଳି ଉଜାଗର ରୁହନ୍ତୁ।
କଣ କରିବେ ଓ କଣ କରିବେ ନାହିଁ:
ବେଲପତ୍ର ଚଢ଼ାନ୍ତୁ, ଶୁଦ୍ଧ ମନ ରେ ଉପବାସ ରଖନ୍ତୁ। ଆମିଷ କିମ୍ବା ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ ସେବନ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଶିବଲିଙ୍ଗରେ କେତକୀ ଫୁଲ ଚଢ଼ାନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ଶିବ ପୂଜାର ଫଳାଫଳ:
ଶିବାରାତ୍ରି ବ୍ରତ ପାଳନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟର ମନ ଶାନ୍ତ ରହେ, ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ବଢ଼େ ଏବଂ ଜୀବନର ସବୁ ବାଧାବିଘ୍ନ ଦୂର ହୁଏ। କୁହାଯାଏ ଯେ ଏହି ଦିନ ଶିବଙ୍କ କୃପାରୁ ଅସମ୍ଭବ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ ହୋଇଥାଏ।
ପୌରାଣିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଦିନ ପ୍ରଭୁ ମହାଦେବ ଓ ମାତା ପାର୍ବତୀଙ୍କ ବିବାହ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ସୃଷ୍ଟିର ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରେ। ଶିବରାତ୍ରିର ଏହି ପବିତ୍ର ଅବସରରେ ଭକ୍ତିର ସହ ମହାଦେବଙ୍କ ଆରାଧନା କଲେ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ସୁଖ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ପରିଶେଷରେ, ମହା ଶିବରାତ୍ରି ହେଉଛି ନିଜ ଭିତରେ ଥିବା ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିବାର ଏକ ସୁଯୋଗ। ଶ୍ରଦ୍ଧା ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସର ସହ ଏହି ପର୍ବ ପାଳନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଜୀବନ ଧନ୍ୟ ହୋଇଥାଏ।
