ପୃଥିବୀର ପରିବର୍ତ୍ତିତ ଜଳବାୟୁ, ତରଳୁଥିବା ବରଫ ସ୍ତର ଏବଂ ପରିବେଶର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅନୁଧ୍ୟାନ ପାଇଁ ଆମେରିକୀୟ ମହାକାଶ ସଂସ୍ଥା ନାସା (NASA) ନିକଟରେ ଦୁଇଟି ନୂତନ ମିଶନର ଘୋଷଣା କରିଛି। ‘ଅର୍ଥ ସିଷ୍ଟମ ଏକ୍ସପ୍ଲୋରର୍ସ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ’ (Earth System Explorers Program) ଅଧୀନରେ STRIVE ଏବଂ EDGE ନାମକ ଦୁଇଟି ସାଟେଲାଇଟ୍ ଚୟନ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା ମହାକାଶକୁ ପ୍ରେରଣ କରାଯିବ।
ମିଶନର ବିଶେଷତ୍ୱ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ୟ
ଏହି ଦୁଇଟି ମିଶନ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦିଗ ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ:
STRIVE (Stratosphere Troposphere Response using Infrared Vertically-resolved light Explorer): ଏହା ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ଉପର ଭାଗ (ଟ୍ରୋପୋସ୍ଫିୟରରୁ ମେସୋସ୍ଫିୟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) ଉପରେ ନଜର ରଖିବ। ଏହା ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ତାପମାତ୍ରା, ଓଜୋନ ସ୍ତର, ଏରୋସୋଲ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଗ୍ୟାସର ମାତ୍ରା ମାପିବ।
EDGE (Earth Dynamics Geodetic Explorer): ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ଜଙ୍ଗଲଗୁଡ଼ିକର ତ୍ରିମାତ୍ରିକ (3D) ସଂରଚନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଏବଂ ଗ୍ଲାସିୟର (ହିମସ୍ରୋତ), ବରଫ ଚାଦର ତଥା ସାମୁଦ୍ରିକ ବରଫର ଉଚ୍ଚତା ମାପିବା।
ଏହି ମିଶନଗୁଡ଼ିକ କାହିଁକି ଆବଶ୍ୟକ?
ବର୍ତ୍ତମାନ ପୃଥିବୀର ଜଳବାୟୁ ଏବଂ ପାଣିପାଗରେ ଦ୍ରୁତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଦେଉଛି। ଯଦିଓ ଆମ ପାଖରେ ପୂର୍ବରୁ ଅନେକ ସାଟେଲାଇଟ୍ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ଗଭୀରତା ଏବଂ ସୂକ୍ଷ୍ମ ମାପ ପାଇଁ ଅଧିକ ଉନ୍ନତ ‘ରେଜୋଲ୍ୟୁସନ’ (Resolution) ର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ଉପର ସ୍ତରରେ ଘଟୁଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନ କିପରି ପୃଥିବୀର ପୃଷ୍ଠକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି, ତାହା ବୁଝିଲେ ହିଁ ଆମେ ଜଳବାୟୁର ସଠିକ୍ ପୂର୍ବାନୁମାନ କରିପାରିବା।
କିପରି କାମ କରିବ ଏହି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା?
ଏହି ସାଟେଲାଇଟ୍ଗୁଡ଼ିକରେ କେତେକ ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯନ୍ତ୍ରାଂଶ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ:
ଇନଫ୍ରାରେଡ୍ ସେନ୍ସର (STRIVE): ଏହା ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରାୟ ୪ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ଚିତ୍ର (Snapshots) ଗ୍ରହଣ କରିବ, ଯାହା ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ରାସାୟନିକ ସଂରଚନା ବୁଝିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ।
ଲେଜର ପଲ୍ସ (EDGE): ଏହା ପ୍ରତି ସେକେଣ୍ଡରେ ପ୍ରାୟ ୧.୫ ଲକ୍ଷ ଲେଜର ରଶ୍ମି ପ୍ରେରଣ କରିବ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଜଙ୍ଗଲର ଘନତା ଏବଂ ପୋଲାର୍ ଅଞ୍ଚଳର ବରଫ ସ୍ତରର ଅତି ସଠିକ୍ 3D ମ୍ୟାପ୍ ତିଆରି କରାଯାଇପାରିବ।
ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ଏବଂ ବିଶ୍ଳେଷଣ
ଏହି ସାଟେଲାଇଟ୍ଗୁଡ଼ିକ ପୃଥିବୀର କକ୍ଷପଥରେ ଘୁରି ବୁଲିବେ ଏବଂ ସଂଗୃହିତ ତଥ୍ୟକୁ ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଷ୍ଟେସନକୁ ପଠାଇବେ। ବିଶ୍ୱର ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଏହି ତଥ୍ୟକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ଜଳବାୟୁ ମଡେଲଗୁଡ଼ିକୁ ଅଧିକ ସଠିକ୍ କରିବେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଭବିଷ୍ୟତରେ ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଏବଂ ପରିବେଶ ପରିବର୍ତ୍ତନରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇପାରିବ।
