ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଫେବୃଆରୀ ୨୦ରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ୩.୧୦ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ୨୦୨୬-୨୭ ବଜେଟ୍ରେ ଫ୍ଲାଗସିପ୍ ‘ସୁଭଦ୍ରା ଯୋଜନା’କୁ ସର୍ବାଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଓ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ରାଜ୍ୟର ମହତ୍ତ୍ୱାକାଂକ୍ଷା ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ସମୀକ୍ଷାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦର୍ଶାଉଛି।
ବଜେଟ୍ ସଂକେତ
ମହିଳା ଏବଂ ପରିବାରଙ୍କୁ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ ପାଇଁ ୨୦୨୬-୨୭ ବଜେଟ୍ରେ ସୁଭଦ୍ରା ଯୋଜନା ନିମନ୍ତେ ୧୦,୧୪୫ କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟବରାଦ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଯୋଜନାରେ ଅଦ୍ୟାବଧି ପ୍ରାୟ ଏକ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ମହିଳା ଉପକୃତ ହୋଇସାରିଲେଣି। ଏହି ଅନୁଦାନ ବିଜେପି ସରକାରଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରୁଛି। ୨୦୨୪ ନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ ଏହା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଥିବାବେଳେ, ବର୍ତ୍ତମାନର ବଜେଟ୍ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ‘ସୁଭଦ୍ରା’ କେବଳ ଏକ ସାମୟିକ ଯୋଜନା ନୁହେଁ, ବରଂ ଓଡ଼ିଶାର ଜନକଲ୍ୟାଣକାରୀ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ସ୍ତମ୍ଭ
ଏକ ନୂତନ ସ୍ତର: ସୁଭଦ୍ରା ଶକ୍ତି ସମ୍ବାଦ
ଅର୍ଥ ବ୍ୟୟବରାଦ ବ୍ୟତୀତ, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏକ ନୂତନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ “ସୁଭଦ୍ରା ଶକ୍ତି ସମ୍ବାଦ” ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଏହା ଏକ ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀ ମଞ୍ଚ, ଯେଉଁଠାରେ ସୁଭଦ୍ରା ଯୋଜନାର ହିତାଧିକାରୀମାନେ ନିଜର ଅଭିଜ୍ଞତା ବାଣ୍ଟିପାରିବେ। ଏଥିସହ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଗୋଷ୍ଠୀ ମଧ୍ୟରେ ନିୟମିତ ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ଅଭିଯୋଗ ପ୍ରତିକାର ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରାଯିବ। ଭାରତରେ ବୃହତ DBT (ସିଧାସଳଖ ଲାଭ ହସ୍ତାନ୍ତର) ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକରେ ଅଭିଯୋଗ ସମାଧାନ ଏକ ଦୁର୍ବଳ ଦିଗ ହୋଇ ରହିଥାଏ। ତେଣୁ ଏହି ‘ଫିଡ୍ବ୍ୟାକ୍’ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯୋଜନାର ସଫଳତା ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପାରେ।
ସହାୟକ ଯୋଜନାର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ
ସରକାର “ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କନ୍ୟା ସୁମଙ୍ଗଳା ଯୋଜନା” ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଯୋଜନାରେ ଆର୍ଥିକ ଅନଗ୍ରସର ପରିବାରର କନ୍ୟା ସନ୍ତାନଙ୍କ ପାଇଁ ୨୦,୦୦୦ ଟଙ୍କାର ଏକ ସଞ୍ଚୟ ମାଧ୍ୟମ ସୃଷ୍ଟି କରାଯିବ ଏବଂ ସେମାନେ ସ୍ନାତକ (Graduation) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ ୧,୦୦,୦୦୧ ଟଙ୍କା ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ। ବର୍ତ୍ତମାନ ନଗଦ ସହାୟତା ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରୋତ୍ସାହନ, ଏହି ଉଭୟ ଦିଗ ମହିଳା କଲ୍ୟାଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଓଡ଼ିଶାର ରଣନୀତିକୁ ପରିପକ୍ୱ କରିଛି।
ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ଦୃଷ୍ଟି ରଖିବା ଭଳି ଦିଗ
୧୦,୧୪୫ କୋଟି ଟଙ୍କାର ସ୍ଥାୟୀ ବ୍ୟୟବରାଦ ରାଜ୍ୟର ଆର୍ଥିକ ପରିଚାଳନା ଉପରେ ଚାପ ପକାଇବ। ଓଡ଼ିଶାର ମୋଟ ଋଣ ପରିମାଣ ୧,୫୫,୭୧୦ କୋଟି ଟଙ୍କା (GSDP ର ୧୪.୧%) ଥିବାରୁ ବିରୋଧୀ ଦଳ ଏହାର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସ୍ଥାୟୀତ୍ୱ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଉଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପଟେ ସରକାର ୩୩,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ରାଜସ୍ୱ ବଳକା (Revenue Surplus) ପ୍ରକ୍ଷେପଣ କରିଛନ୍ତି।
କ୍ଷେତ୍ରସ୍ତରରେ, ନଭେମ୍ବର ୧, ୨୦୨୫ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପଞ୍ଜିକରଣ ଏବଂ ମାର୍ଚ୍ଚ ୮ (ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହିଳା ଦିବସ) ପୂର୍ବରୁ ନୂତନ ହିତାଧିକାରୀଙ୍କୁ ଦୁଇଟି କିସ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିବା ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ପରୀକ୍ଷା। ଆଧାର-ଲିଙ୍କ୍ ହୋଇଥିବା DBT ରେ ବିଳମ୍ବ, ଅପୂର୍ଣ୍ଣ e-KYC ଏବଂ ଆଦିବାସୀ ତଥା ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳରେ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ସେବାର ଅଭାବ ଏବେ ବି ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ।
ରାଜନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ, ପୂର୍ବତନ ବିଜେଡି ସରକାରଙ୍କ ‘ମିଶନ ଶକ୍ତି’ର ବିକଳ୍ପ ଭାବେ ବିଜେପି ପାଇଁ ‘ସୁଭଦ୍ରା’ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ର। କେବଳ ଅନୁଦାନର ପରିମାଣ ନୁହେଁ, ବରଂ “ସୁଭଦ୍ରା ଶକ୍ତି ସମ୍ବାଦ” ଭଳି ଅଭିଯୋଗ ସମାଧାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କେତେ ଶୀଘ୍ର ବିଳମ୍ବିତ ପେମେଣ୍ଟ କିମ୍ବା ପେଣ୍ଡିଂ ଆବେଦନର ସମାଧାନ କରୁଛି, ତାହା ହିଁ ଏହି ଯୋଜନାର ପ୍ରକୃତ ସଫଳତା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବ।
